Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Leśny Zakład Doświadczalny SGGW w Rogowie

kolekcje botaniczne

rośliny drzewiaste

Leśne powierzchnie doświadczalne

Alpinarium

rośliny zielne

rośliny tropikalne

 

Jarząb (Sorbus kewensis)

Jarząb pospolity

Rodzaj Sorbus

Rodzaj jarząb (Sorbus) należy do rodziny różowatych (Rosaceae), podrodziny jabłkowych (Pomoideae). Na półkuli północnej występuje około 100 gatunków jarzębów. W Polsce rośnie sześć gatunków: pospolity (S. aucuparia, najpospolitszy jarząb, rosnący w borach, dąbrowach, buczynach), szwedzki (S. intermedia, gatunek chroniony, rośnie na Pomorzu), brekinia (S. torminalis, gatunek chroniony, rośnie w zachodniej Polsce), mączny (S. aria, występuje w Tatrach i Pieninach), nieszpułkowy (S. chamaemespilus) oraz grecki (S. graeca, rosnące w Pieninach).
Wśród jarzębów można spotkać drzewa i krzewy o liściach pojedynczych (piłkowanych lub wrębnych) albo pierzasto złożonych. Kwiaty najczęściej są niepozorne, zebrane w baldachogrona, za to owoce (jabłkowate) są bardzo dekoracyjne, czerwone, pomarańczowe, żółte, brązowe, czasem także białe.
W rogowskim arboretum obejrzeć można 75 gatunków i odmian tych roślin. Rosną tu m.in. jarzęby:
europejskie: mączny (S. aria), pospolity (S. aucuparia), nieszpułkowy (S.chamaemespilus), domowy (S. domestica), grecki (S. graeca), pośredni (S. hybrida), szwedzki (S. intermedia), S. latifolia, S. obtusifolia, brekinia (S. torminalis), S. umbellata w tym: skandynawskie: S. rupicola, S. subsimilis, i alpejskie: S. x hostii, Mougeota (S. mougeotii)
północnoamerykańskie: amerykański (S. americana), S. decora, S. scopulina, S. sitchensis
z Azji Mniejszej: pospolity (S. aucuparia), domowy
(S. domestica), brekinia (S. torminalis), S. umbellata
chińskie: olszolistny (S. alnifolia) , S. koehneana, S. megalocarpa, S. scalaris, S. pohushanensis, S. poterifolia, S. pratti, S. scalaris, S. vilmorinii, S. zahlbruckneri
japońskie: olszolistny (S. alnifolia), japoński (S. commixta), S. gracilis, S. serotina
himalajskie: S. cashmiriana
z północnej Afryki: domowy (S. domestica), brekinia (S. torminalis)
Owoce niektórych gatunków jarzębów są bardzo smaczne i często robiono z nich rozmaite przetwory: powidła, konfitury, marynaty.
Podobno najsmaczniejsze są owoce jarzębów całolistnych, np. szwedzkiego, czy mącznego.
Owoce zawierające goryczkę lepiej kosztować po przemrożeniu, ewentualnie blanszować, albo też zanurzyć na dobę w wodzie z octem lub na chwilę zalać gorącą wodą.
W Indiach owoce jarzębów muszą przegnić, aby ktoś chciał je skosztować.
W Polsce chłopi w czasie głodu zbierali zawierające sporo goryczki owoce brzęku (j. brekinia), suszyli je, potem wyrabiali mąkę, z której mieli pieczywo. Podobnie postępowali ludzie w Chinach z gatunkiem S. cashmiriana

Copyright © 2008 Arboretum SGGW   |   kontakt: 046 874 81 36   arboretum@sggw.pl  |  O autorze