Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Leśny Zakład Doświadczalny SGGW w Rogowie

kolekcje botaniczne

rośliny drzewiaste

Leśne powierzchnie doświadczalne

Alpinarium

rośliny zielne

rośliny tropikalne

 

Acer tschonoskii ssp. tschonoskii - kwiaty męskie.

Acer mandshuricum

Acer pauciflorum - jeden z najrzadszych gatunków klonów w kolekcjach europejskich.

Acer pectinatum ssp. maximowiczii

Rodzaj Acer

Narodowa Kolekcja klonów w Arboretum w Rogowie od lat jest największą w Polsce i jedną z najciekawszych w Europie. Dość surowy klimat nie pozwala na uprawę ogromnej ilości ciepłolubnych gatunków i odmian, jednakże kolekcja obejmuje w zasadzie wszystkie taksony klonów, jakie mogą rosnąć w klimacie Polski. Rosną tutaj również wyjątkowo rzadkie i niejednokrotnie zagrożone wyginięciem gatunki takie jak Acer pauciflorum, A. tsinglingense, A. miaotaiense, A. pycnanthum, A. sinopurpurascens, A. tenellum i wiele innych. Wiele z nich to okazy sprowadzone po raz pierwszy do Europy, czasami jedne z kilku lub wręcz jedyne egzemplarze na kontynencie. Arboretum w Rogowie jest również aktywnym członkiem The Maple Society.

Rodzaj Acer należy do rodziny klonowatych (Aceraceae), do której należy jeszcze monotypowy rodzaj Dipteronia, również obecny w Arboretum. Dotychczas opisano ponad 124 gatunki klonów podzielone na 16 sekcji, 95 podgatunków, 8 odmian geograficznych i 1 formę.
Na półkuli północnej klony rosną w strefie umiarkowanej Ameryki Północnej (także w Kalifornii), Europie, Azji oraz w strefie tropikalnej w południowo-wschodniej Azji.

W Polsce mamy trzy rodzime gatunki klonów: pospolity (A. platanoides), jawor (A. pseudoplatanus) i polny (A. campestre), a także zadomowione dwa gatunki północnoamerykańskie: jesionolistny (A. negundo) oraz srebrzysty (A. saccharinum).
W rogowskim arboretum znajduje się narodowa kolekcja klonów, obejmująca 100 taksonów botanicznych i około 40 kultywarów. Są to prawie wszystkie gatunki, które mogą rosnąć w warunkach klimatycznych środkowej Polski.
Klony stanowią bardzo zróżnicowaną grupę roślin. Niektóre z nich osiągają kilkadziesiąt metrów wysokości, inne są niewielkimi, rozłożystymi krzewami, jeszcze inne przypominają bonsai. Spotkać je można w lasach, często sadzone są w parkach i ogródkach przydomowych. Często nie zwraca się na nie uwagi, aż do jesieni, kiedy to - po pierwszych większych przymrozkach - palczaste liście klonów zaczynają się wybarwiać na rozmaite odcienie żółci, pomarańczy, czerwieni, purpury, a nawet brązu.
Oczywiście liście to nie jedyny atut tych roślin. Wśród tak zasobnego w gatunki rodzaju występują zarówno takie, które mają ciekawe kwiatostany (np. klon kłosowy - A. spicatum), owoce (klon diabelski - A. diabolicum), korę czy też pokrój.
W rogowskim Arboretum można obejrzeć klon strzępiastokory (A. griseum), który pochodzi z Chin. Jego pień pokryty jest cynamonową, łuszczacą się korą z daleka przyciagającą uwagę zwiedzających. Klon strzępiastokory pięknie wygląda także zimą mimo, że nie jest gatunkiem zimozielonym. Właśnie o tej porze roku jego kora ma jeszcze bardziej intensywną barwę i pięknie jest wtedy wyeksponowana.
Bardzo ciekawą, paskowaną korę ma też np. klon pensylwański (A. pensylvanicum), zielonokory (A. tegmentosum), czy Davida (A. davidii).
W Arboretum rośnie także klon cukrowy (A. saccharum), z którego pozyskuje się sok klonowy - bardzo słodki i lepki, przerabiany potem na syrop i cukier. Sok pozyskuje się z pnia na przedwiośniu, przy czym bardzo ważna jest pogoda. Najlepsze są słoneczne, ciepłe dni i mroźne noce. Przy takiej aurze powstaje sok najwyższej jakości. Dla Indian amerykańskich był to jeden z podstawowych pokarmów, dlatego często dochodziło do walk o lasy klonowe między plemionami.
Indianie żywili się także innymi częściami tych roślin, np. z kambium klonu cukrowego, srebrzystego (A. saccharinum) i czerwonego (A. rubrum) wyrabiali mąkę. Czarne Stopy używali sproszkowanych, suszonych liści jako przyprawy do mięs. W Europie pozyskiwano sok z klonu pospolitego. Młode, zielone nasiona nadawały się na marynaty, choć podobno były gorzkie. Dzieci chętne żuły niedojrzałe skrzydełka jaworu.

Copyright © 2008 Arboretum SGGW   |   kontakt: 046 874 81 36   arboretum@sggw.pl  |  O autorze